Ένα ενδιαφέρον άρθρο – ντοκουμέντο για την εφημερίδα ΅΄ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ΄΄ αλλά και μετά την απαγόρευση της που βγήκε η εφημερίδα «AVANTI». Μας δίνει πληροφορίες άρθρο του ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ στις 12.2.1933 σελ.3. Ο αρθρογράφος είναι ο ΜΙΣΕΛ ΓΚΑΖΕΣ.
Στις 11 Φλεβάρη το «Αβάντι» (όργανο της Π.Ε κεντρικής και δυτικής Μακεδονίας) η μοναδική εφημερίδα των καταπιεζόμενων μειονοτήτων μας, μπήκε στα 25 χρόνια της ύπαρξης του. Ολόκληρη η ιστορία του «αβάντι» είναι στενά συνδεδεμένη με την εξέλιξη του εργατικού κινήματος στην Μακεδονία και ιδιαίτερα καταπιεζόμενων (μειονοτήτων;).
Ένα σχόλιο
Το 1933 ο Ριζοσπάστης αφιέρωνε λίγες γραμμές σε μια επέτειο που σήμερα έχει σχεδόν σβηστεί από τη δημόσια μνήμη: τα 25 χρόνια κυκλοφορίας της εφημερίδας «Avanti». Πίσω από αυτή την είδηση κρύβεται ένα ολόκληρο κομμάτι της ιστορίας του εργατικού κινήματος στα Βαλκάνια που σπάνια διδάσκεται και σπάνια θυμάται κανείς.
Η «Avanti» ήταν το έντυπο όργανο της Φεντερασιόν, της Σοσιαλιστικής Εργατικής Ομοσπονδίας που ιδρύθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1909. Ήταν μια πόλη τότε ακόμη οθωμανική, πολύγλωσση και πολυεθνική, με μεγάλη εβραϊκή πλειοψηφία, κυρίως σεφαραδίτικης καταγωγής. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον οργανώθηκαν προλετάριοι, καπνεργάτες, τυπογράφοι και μικροεπαγγελματίες γύρω από μια σοσιαλιστική προοπτική που δεν ήταν εθνικά προσδιορισμένη αλλά ταξικά.
Η γλώσσα της «Avanti» ήταν η λαντίνο η γλώσσα της καθημερινότητας των σεφαραδιτών εργατών. Δεν επρόκειτο για μια ακόμη εθνική εφημερίδα αλλά για ένα εργαλείο πολιτικής συγκρότησης μιας κοινότητας που βρισκόταν ταυτόχρονα στο περιθώριο των εθνικών αφηγήσεων της εποχής, ελληνικής, βουλγαρικής και οθωμανικής, και στο κέντρο της νεοσύστατης εργατικής τάξης της πόλης.
Η Φεντερασιόν είναι σήμερα σχεδόν ξεχασμένη, παρότι υπήρξε ένα από τα πρώτα οργανωμένα εργατικά κινήματα στην περιοχή, με δικό της τύπο δικές της απεργίες και δική της πολιτική παράδοση, πριν από ένα μεγάλο μέρος της απορροφηθεί από το ΚΚΕ. Η ιστορία της είναι στενά δεμένη με την ιστορία των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, μια ιστορία που η ναζιστική κατοχή και το Ολοκαύτωμα έκοψαν βίαια, σβήνοντας σχεδόν ολοκληρωτικά την κοινότητα που είχε γεννήσει αυτό το κίνημα.
Το μικρό ντοκουμέντο του 1933 αποτελεί ένα ίχνος μιας διαγραφείσας ιστορίας, μιας εκδοχής του εργατικού κινήματος που δεν χωράει εύκολα στις εθνικές αφηγήσεις ούτε της αστικής ούτε συχνά και της ίδιας της αριστεράς στον ελλαδικό χώρο. Να θυμάται κανείς την «Avanti» σημαίνει να αρνείται τη λήθη που επιβάλλει τόσο ο ελληνικός εθνικισμός όσο και μια ιστορία γραμμένη μόνο από τη σκοπιά των νικητών και του μεταεμφυλιακού κράτους.
